Afghanistan Citizens Party

پانزدهم آگست روزی است که وجدان جمعی و بیدار ملت افغانستان آن را هرگز فراموش نخواهد کرد. چهار سال قبل، جمهوریت فروپاشید و بار دیگر گروه طالبان با تفکر افراطی و مبتنی بر خشونت، بر سرنوشت این سرزمین حاکم گردید. آن روز، نه‌تنها یک نظام سیاسی سقوط کرد، بلکه آرزوهای میلیون‌ها زن و مرد، امیدهای نسل جوان، و دستاوردهای دو دهه‌ی پر از رنج و تلاش، در یک لحظه بر باد رفت.
امروز، ما شاهد بسته‌شدن دروازه‌های مکاتب و دانشگاه‌ها به روی دختران، خاموشی رسانه‌ها، سرکوب اندیشه‌های آزاد، گسترش فقر و مهاجرت‌های اجباری هستیم. طالبان با سیاست حذف و انکار، انسانیت زدایی از زنان پرافتخار، کشور را به بن‌بست کشانده‌اند و جامعه جهانی نیز با همه ادعاهایش هنوز نتوانسته کاری فراتر از نظارت داشته باشد و با کمک به مردم افغانستان، این فاجعه انسانی را پایان ببخشد.

با این حال، درد افغانستان تنها به طالبان محدود نمی‌شود. حزب شهروندان افغانستان با نگرانی اعلام می‌دارد که سنت انحصار و حذف، به‌مثابه یک بیماری مزمن، هنوز بخش بزرگی از نیروها و جریان‌های سیاسی افغانستان را در چنگ خود دارد. بسیاری‌ها سخن از دموکراسی، مردم‌سالاری و سیاست می‌زنند، اما در عمل هدف‌شان چیزی جز انحصار قدرت، انکار دیگران و لذت‌بردن از محرومیت مردم افغانستان نیست.

حزب شهروندان افغانستان باوردارد که:
۱. دموکراسی بدون کثرت‌گرایی واقعی، یک شعار پوچ است. تا زمانی‌که تنوع دیدگاه‌ها و سهم‌گیری برابر همه اقشار جامعه در ساختار قدرت پذیرفته نشود، هیچ تغییری به سود مردم به‌وجود نخواهد آمد.
۲. مشکل افغانستان در این نیست که «فرد الف» برود و «فرد ب» بیاید؛ مشکل اصلی در دیدگاه، قواعد، رویه‌ها و ارزش‌های سیاسی است که باید از بنیاد تغییر کند.
۳. اگر همچنان حذف و دور زدن مردم به‌عنوان “رندی سیاسی” پذیرفته شود، چرخه‌ی باطل سقوط‌ها و تکرار فاجعه ادامه خواهد یافت.
۴. تنها با شهروندمحوری به‌جای رعیت‌محوری، خرد جمعی به‌جای فردمحوری، و کثرت‌گرایی به‌جای انحصارگرایی می‌توان آینده‌ای روشن برای افغانستان ساخت.
۵. مسئولیت نیروهای سیاسی و مدنی این است که فراتر از منافع شخصی و گروهی، برای تدوین قواعد عادلانه، پایدار و شفاف سیاسی ایستادگی کنند.

پانزدهم آگست یک یادبود تلخ است، اما می‌تواند به نقطه عطفی برای بیداری ملی و شهروندان بدل شود؛ به شرطی که همه‌ی ما بیاموزیم که:
• هیچ‌کس به تنهایی نجات‌دهنده افغانستان نیست.
• هیچ تفکر و گروهی حق ندارد خود را مالک انحصاری سرنوشت مردم بداند.
• و هیچ آینده‌ی روشن بدون تغییر واقعی در ارزش‌ها و رویه‌های سیاسی متصور نیست.

حزب شهروندان افغانستان با صراحت اعلام می‌کند که برای برپایی یک نظام عادلانه، مردم‌سالار، کثرت‌گرا و مبتنی بر حقوق شهروندی، هم‌راه و هم‌صدا با همه نیروهای آزادی‌خواه خواهد بود. افغانستان باید از چرخه باطل گذشته عبور کند و به آینده‌ای نوین گام بگذارد؛ آینده‌ای که در آن هر شهروند، فارغ از جنسیت، قومیت و باور، جایگاه شایسته‌ی خود را داشته باشد.

به امید روزی که پانزدهم آگست دیگر نه یادآور سقوط، بلکه نشانه برخاستن دوباره ملت افغانستان باشد.

با احترام
حزب شهروندان افغانستان
۱۶ اگست ۲۰۲۵

رئیس و فرهیخته گرامی جناب دکتر محمد نظیف شهرانی و اعضای گرامی نهضت اعتماد ملی!

با کمال مسرت و افتخار، حزب شهروندان افغانستان تأسیس و اعلام موجودیت «نهضت اعتماد ملی» را به شما و همه شهروندان عزیز کشور تبریک و تهنیت عرض می‌دارد.
در شرایطی که ملت ستمدیده افغانستان با چالش‌های تاریخی، بحران‌های چندبُعدی و بن‌بست‌های سیاسی مواجه است، ایجاد یک حرکت تازه که بر اعتماد ملی، خرد جمعی، شهروندمحوری، گفت‌وگوی سازنده و عبور از فردمحوری تأکید دارد، اقدامی ارزشمند و امیدبخش است.
ما باورمندیم که «نهضت اعتماد ملی» که متشکل از چهره‌های علمی و سیاسی خوشنام کشور هستند، می‌تواند بستری برای همگرایی نیروهای ملی، تقویت تفاهم و تساهل، و یافتن راهکارهای بومی برای برون‌رفت از بحران‌های کنونی فراهم سازد. همچنان، اهداف اعلام‌شده این حرکت، از جمله ترویج شهروندمحوری، تمرکز بر اندیشه و طرح به جای فرد، واگذاری اداره محلی به مردم، و تقویت نقش افغانستان مستقل در مناسبات بین‌المللی، گامی بزرگ در جهت تحقق صلح پایدار، عدالت اجتماعی و بازسازی اعتماد میان مردم و حاکمیت است.
حزب شهروندان افغانستان ضمن استقبال گرم از این ابتکار تاریخی، آماده است در راستای تحقق ارزش‌های مشترک و آرمان‌های ملی، با شما همکاری و هم‌راهی نماید. ما یقین داریم که با همدلی و خرد جمعی، می‌توانیم آینده‌ای روشن، آزاد و سربلند برای افغانستان رقم بزنیم.
با آرزوی موفقیت روزافزون برای شما و همه دست‌اندرکاران «نهضت اعتماد ملی»

با احترام،
حزب شهروندان افغانستان
۱۶ آگوست ۲۰۲۵

افغانستان در حالی با بحران‌های عمیق انسانی، اقتصادی، سیاسی و مهاجرتی دست‌و‌پنجه نرم می‌کند که بحران دیگری به نام کوچی‌گری مسلحانه، مشکلات موجود را دوچندان کرده است. کوچی‌گری، نه به‌عنوان یک شیوه‌ی سنتی زندگی، بلکه به‌عنوان ابزاری سیاسی، بحران‌آفرین و تنش‌زا با حمایت ساختار حاکم طالبان، به‌صورت سیستماتیک انسجام ملی را تهدید کرده است.

سیاست تهاجمی و سازمان‌یافته‌ی کوچی‌گری، به‌ویژه در برابر مناطق آسیب‌پذیر هزاره‌نشین، همواره فاجعه‌آفرین بوده است؛ و این‌بار نیز، اهالی قریه‌ی رشک را آواره ساخته است.

در تازه‌ترین مورد، کوچی‌های مسلح با یورشی گسترده و خشونت‌بار بر قریه‌ی رشک در ولسوالی پنجاب، به زمین‌ها، چراگاه‌ها و دارایی‌های مردم بومی تعرض کرده و ساکنان محل را از طریق تهدید و ارعاب، به اجبار از خانه و کاشانه‌شان بیرون رانده‌اند. این اقدامات – همانند سال‌های گذشته – با سکوت، بی‌عملی و در برخی موارد، با حمایت مستقیم نهادهای زیر فرمان طالبان همراه بوده است.

همگان می‌دانیم که کوچی‌گری در شکل کنونی آن، نه مسئله‌ای قومی یا سنتی، بلکه ابزاری تهدیدکننده برای وحدت ملی، عاملی برای تشدید بحران‌های اجتماعی و ماشین تبعیض قومی و اقتصادی است.

این روند نه‌تنها هستی و معیشت مردم در بامیان و هزارستان را از میان می‌برد، بلکه پیامدهایی ویرانگر برای صلح پایدار، مشروعیت سیاسی و ساختار اجتماعی کشور به‌همراه دارد.

تأکیدات حزب شهروندان افغانستان

در سطح ملی:

۱. ما کوچی‌گری مسلحانه و سازمان‌یافته را سیاستی ضدملی و بحران‌زا می‌دانیم که تنها به تعمیق شکاف‌های قومی و تخریب هم‌زیستی مسالمت‌آمیز منجر می‌شود.
۲. گروه طالبان باید مسئولیت مستقیم این بحران را بپذیرد و به حمایت آشکار و پنهان از حملات کوچی‌ها فوراً پایان دهد.
۳. ما از تمامی نیروهای سیاسی، مدنی، روشنفکران، و مردم عدالت‌خواه افغانستان – از هر قوم و مذهب – دعوت می‌کنیم که در برابر این ظلم سکوت نکنند و صدای مردم مظلوم در مجامع و پلتفرم‌های بین‌المللی باشند.

در سطح بین‌المللی:

ما از سازمان ملل متحد، نهادهای حقوق بشری، اتحادیه اروپا و سازمان همکاری اسلامی می‌خواهیم:

۱. تجاوزات کوچی‌ها و نقض حقوق مالکیت مردم هزارستان را به‌عنوان مصداق پاک‌سازی قومی و بی‌خانمان‌سازی سیستماتیک بررسی و مستندسازی کنند.
۲. هیأت‌های حقیقت‌یاب مستقل برای بررسی میدانی فجایع انسانی در مناطق هزاره‌نشین تشکیل دهند.
۳. از حکومت طالبان خواسته شود که به ظلم و سرکوب سازمان‌یافته علیه مردم پایان دهد.

فراخوان به مردم افغانستان:

ما با کمال احترام، خطاب به وجدان‌های بیدار مردم افغانستان اعلام می‌داریم:
اکنون زمان آن فرا رسیده است که در برابر این جنایت هولناک سکوت نکنیم و با برخوردی مسئولانه، زمینه‌ی همگرایی واقعی و ملی را با دستان خود فراهم سازیم.

همه می‌دانیم که هیچ صلحی در سایه‌ی ظلم، هیچ وطنی در دل نابرابری، و هیچ وحدتی بر بستر حذف، دوام نخواهد آورد.

حزب شهروندان افغانستان
۳۰ جولای ۲۰۲۵