Afghanistan Citizens Party

در نشست ویژه شورای امنیت سازمان ملل متحد در باره افغانستان، گزارش‌ها و تجزیه و تحلیل‌های نسبتا واقع بینانه ارایه و از وخامت وضعیت حقوق بشر، مخصوصا محرومیت زنان از کار و تحصیل ابراز نگرانی گردید. اینکه مشروعیت بین المللی طالبان مشروط به کسب مشروعیت داخلی است و طالبان به دلیل تبعیض، انحصار، سرکوب، شکنجه و بدرفتاری با اقشار مختلف مردم افغانستان در کسب مشروعیت داخلی ناکام بوده است، جزء واقعیت‌های مسلم در مورد این گروه است. پیشنهاد به رسمیت شناخته شدن آپارتاید جنسیتی زیر سلطه طالبان از دیگر محورهای قابل توجه در این نشست بود که مورد استقبال مردم افغانستان قرار گرفته است. با این وجود گروه طالبان با گروگانگیری مردم افغانستان نشان داده‌اند که به دیپلماسی، درخواست، ابراز نگرانی و مباحث از این قبیل بهایی نداده هر روز بیش‌تر از قبل به سیاست‌های سرکوب‌گرانه و توسل به خشونت علیه ملت افغانستان مبادرت ورزیده، مجال تنفس از مردم را گرفته است.

در حالی که بیش از دو سال از سلطه طالبان می‌گذرد و بارها وخامت اوضاع حقوق بشری، اقتصادی و سیاسی- امنیتی از سوی شورای امنیت و گزارشگران دیگر نهادهای بین المللی انعکاس یافته و نمایندگان سازمان‌ها، دولت‌ها و شخصیت‌های مستقل از این گروه خواسته‌اند که حق آموزش و کار زنان را به رسمیت شناخته در جهت تشکیل حکومت فراگیر گام‌های عملی بردارد، اما طالبان با این منطق جامعه جهانی با بی اعتنایی برخورد کرده و بر میزان نقض حقوق بشر افزوده‌اند. لذا شهروندان افغانستان انتظار دارند که شورای امنیت سازمان ملل به عنوان رکن تصمیم‌گیرنده سازمان و مسیول مستقیم حفظ صلح و امنیت جهانی و جلوگیری از نقض فاحش حقوق بشر، طبق مفاد فصل هفتم منشور ملل متحد اقدام‌های عملی علیه طالبان را روی دست گیرد.

فهم مردم افغانستان این است که اگر اعضای دایم و موقت شورای امنیت سازمان ملل متحد، حقوق انسانی حدود ۳۰ میلیون انسان در بند طالبان را قربانی مصلحت‌سنجی‌های سیاسی نکنند و اگر تبدیل شدن افغانستان به کانون تروریسم بین المللی را خطری برای صلح و امنیت جهانی می‌دانند و اگر به مفاد منشور سازمان ملل و شعارهای انسانی این سازمان و دولت‌های متبوع خود پابند باشند، سیاست مماشت با طالبان را کنار گذاشته از ابرازهای قانونی و حقوقی و ظرفیت های عظیم بین المللی برای تحت فشار قرار دادن طالبان استفاده کنند.

با درک اینکه خطر شعله‌ور شدن جنگ داخلی در صورت تداوم سیاست‌های سرکوب‌گرانه طالبان، بسیار محتمل است و می‌تواند پیامدهای مهلکی برای افغانستان و منطقه داشته باشد، انتظار می‌رود جامعه جهانی و در رأس آن شورای امنیت سازمان ملل، برای جلوگیری از تجربه جنگ‌‌های دهه ۹۰ قرن بیست، طالبان را با منطق اعمال فشار وادار به تغییر پالیسی شان کند. طالبان تنها با اعمال فشار، تشدید محدودیت‌ها و بایکوت بیش از پیش نماندگان شان از حضور در مجامع بین المللی وادار به تغییر رفتار در قبال زنان گردیده آمادگی مذاکره با دیگر جوانب سیاسی را پیدا خواهند کرد.

قرار است جمعه پیش رو پنجمین دور از سلسله‌ نشست‌های مشورتی موسوم به «فرمت مسکو»، که به میزبانی روسیه در مورد افغانستان و با حضور همسایگان افغانستان برگزار می‌شود، دایر گردد. بر خلاف سال قبل که از طالبان در این نشست دعوت نشده بود، امسال هییتی از این گروه عازم مسکو شده است. دعوت از طالبان در این نشست به دلایل مختلف پرسش‌برانگیز است و بر خلاف توقع مردم افغانستان.

۱. طالبان وجهه و اعتبار داخلی و بین المللی برای نمایندگی از مردم افغانستان را ندارد. طالبان نه تنها قادر به کسب مشروعیت داخلی و بین المللی نگردیده است، بلکه با توجه به نقض گسترده حقوق بشر و بسترسازی برای تقویت و گسترش فعالیت گروه‌های تروریستی در افغانستان، ماهیت ضد انسانی و تروریستی خود را بیش از پیش روشن‌تر ساخته است. طالبان در پاسخ به درخواست‌های مکرر جامعه جهانی و همسایگان از جمله خود روسیه درباره تشکیل دولت فراگیر و رعایت حقوق اولیه زنان، انحصار و سرکوب را تشدید کرده و هیچ توجهی به خواست و نظر دیگر دولت‌ها نداشته و ندارد.

۲. با حضور طالبان در بیش از دو سال گذشته فعالیت گروه‌های تروریستی خارجی در افغانستان افزایش یافته و نگرانی‌ها در سطح جهان و منطقه از جمله از سوی کارشناسان و نهادهای امنیتی روسیه تشدید شده است. تبدیل شدن افغانستان به کانون تروریسم با حمایت طالبان، زنگ خطر جدی در گام نخست برای منطقه و در گام بعدی برای جهان است. گروه‌های تروریستی چون داعش و القاعده که رسالت جهانی علیه غرب و شرق برای خود قایل اند به محض امکان انجام عملیات، از هیچ اقدامی دریغ نخواهند کرد. ضمن اینکه در ذیل چتر طالبان گروه‌های محلی مثل جماعت انصار الله تاجیکستان و جنبش اسلامی ازبکستان که عملا مدغم در داعش شده است، طرح و پلان خاص برای گسترش موج اسلام‌گرایی در آسیای مرکزی و حوزه نفوذ روسیه دارند.

۳. روسیه یکی از همسایه‌های کهن افغانستان است و به رغم تهاجم قوای ارتش سرخ شوروی در دهه ۱۹۸۰ به کشور ما، روابط دو ملت همواره حسنه و توام با حسن نیت بوده و هست. از این جهت نیز انتظار نمی‌رود روسیه با درک نارضایتی شدید ملت بزرگ افغانستان از تسلط ظالمانه طالبان، در صدد مشروعیت‌بخشی به این گروه برآمده و بر خلاف توقع و نظر ملت افغانستان، طالبان را به نمایندگی از افغانستان دعوت کرده و فرمت مسکو را به تریبونی برای این گروه متحد استراتژیک تروریستان بین المللی قرار دهد.

بیست و پنجم سپتامبر به عنوان روز نسل کشی هزاره صرفا یک رویداد تاریخی نیست؛ بلکه آغاز روند فاجعه آمیزی است که هنوز ادامه دارد و همانند آن زمان هم اکنون نیز هزاره ها با نسل کشی، کوچ اجباری، سرکوب همه جانبه و تبعیض های فراگیر مواجه هستند. به این ترتیب ۲۵ سپتامبر، یک واقعه تاریخی نیست که ما آن را محکوم نموده و از قربانیان حادثه گرامیداشت بعمل آوریم؛ بلکه افزون بر آن مصایب گذشته، شروع یک وضعیت حقوقی و سیاسی است که به صورت مداوم فاجعه آفرینی را توجیه نموده و تداوم آن را تجویز می نماید. اینکه هیچ دولت افغانستان اعم از چپ و راست، دینی و یا سکولار از قربانیان حادثه دلجویی ننموده و در جایگاه دولت معذرت خواهی نکرده اند، ناشی از همین توجیه و تجویز است.

در بیست و پنجم سپتامبر افزون بر گرامیداشت از قربانیان و محکوم نمودن این جنایت هولناک، لازم است برای خروج از این وضعیت سیاسی نیز تاملی صورت بگیرد. تمامیت خواهی و سرکوب همه جانبه را این روز ها همه ما شاهد هستیم و این پرسش مطرح است که آیا زمان آن فرانرسیده است که برای برون رفت از این وضعیت دهشتناک راه حلی سنجیده شود؟

به نظر می رسد تداوم این فاجعه ناشی از آن است که پاسخ ها و راه حل های سیاسی هزاره ها، سنخیتی با محیط آنها نداشته و علی رغم تغییرات متعدد در نظام های سیاسی و حتی بازیگران سیاسی، این رویداد های فاجعه آمیز مهار نگردیده است.

از راهبردی ترین الزامات تغییر در وضعیت موجود انسجام سیاسی و برنامه ریزی برای آینده است. سوژه های داغ شبکه های اجتماعی این روز های ما گواه خوبی است بر این ادعا که سیاستگذاری های ما تناسبی با محیط ندارد و روز به روز شکاف ها عمیق تر گردیده و شیرازه های هرگونه فعالیت جمعی معطوف به انسجام سیاسی از میان برداشته می شود. آیا وقت آن نرسیده است که هر فرد و جریان سیاسی مسیولیت پذیر باشد و و مبتنی بر مصالح عمومی مسیولانه سخن بگوید تا حداقلی از وحدت و وفاق همگانی پدید آید.

از دیگر الزامات مهم برای خروج از وضعیت موجود، تغییر و تحول در سازمان ها و جریان‌های سیاسی است. رشد فرهنگی چندساله هزاره ها لازم است برونداد های خویش را در عالم سیاست نشان دهد. این جوانه ها را نبایست دست کم گرفت و با یک رویکرد کاملا سفید و یا کاملا سیا این حداقل ها را نادیده گرفت. واضح است که در وضعیت موجود اعتماد عمومی به تمام جریان های سیاسی آسیب دیده است؛ اما این بدان معنا نبایست باشد که روزنه های امید را نادیده بگیریم و روز به روز قلمرو بی اعتمادی و در نتیجه گسست اجتماعی را گسترش دهیم.

حزب شهروندان افغانستان با تمرکز بر نسل جدید تحصیل کرده و آسیب شناسی از گذشته، می کوشد از ظرفیت های حداقلی موجود بهره برداری نماید و از تمام منازعات سیاسی و یا تاریخی که موجب ضرر همگانی می گردد، فاصله گرفته و تمام نخبگان سیاسی و فرهنگی را به خویشتن داری، مسیولیت پذیری فرا می خواند. در برهه بسیار دشواری به سر می بریم  و ما معتقدیم که عبور از این دشواری ها صرفا از طریق همدیگر پذیری، گسترش فعالیت های جمعی و امید به آینده حاصل می گردد.

اخیرا در فرمانی منسوب به ملا هبت الله آخندزاده رهبر طالبان اعضای شورای علمای شش ولایت از جمله بامیان، دایکندی، میدان وردک و سرپل تعیین و معرفی شده است. بر اساس لیستی که سخنگوی طالبان منتشر کرده است حتی در بامیان و دایکندی نیز هیچ روحانی شیعه به عنوان عضو این شورا که قرار است نقش نظارتی و مشورتی برای ادارات محلی طالبان داشته باشد، دیده نمی‌شود. این در حالی است که شیعیان افغانستان در بیش از ۲۲ ولایت حضور دارند و علاوه بر بامیان و دایکندی که در اکثریت مطلق هستند، در ولایات کابل، غزنی، میدان وردک، بلخ، هرات، سرپل، سمنگان، قندوز، ارزگان، قندهار، هلمند، لوگر و گردیز حضور پررنگ و چشم‌گیر دارند. پرسش این است که اتخاذ چنین رویه‌ای از جانب طالبان چه پیامدهای برای حکمرانی این گروه و وحدت و همبستگی ملی دارد؟ در پاسخ به این پرسش به پیامدهای ذیل می‌توان اشاره کرد:

۱. شعله‌ورسازی آتش فرقه‌گرایی در کشور

با اینکه تضاد قومی یکی از عوامل اصلی منازعه دوامدار در افغانستان به‌شمار می‌رود؛ اما از نظر مذهبی افغانستان جزء کشورهای دارای رواداری، اخوت و همبستگی قوی میان مسلمانان بوده است. پیروان دو مذهب حنفی و جعفری که اکثریت مسلمانان افغانستان را تشکیل می‌دهند به رغم همه ناملایمات اخوت و برادری مذهبی قابل قبول داشته‌اند. لذا طالبان با اقدامات خصمانه خود علیه شیعیان در صدد شعله‌ورسازی فرقه‌گرایی در افغانستان است و بی تردید تداوم این قبیل اقدامات می‌تواند بسیار زیان بار باشد. از این رو هوشیاری و بیداری علمای اهل سنت افغانستان را می‌طلبد که در برابر این گونه حرکت‌های طالبان از آدرس فقهی و مذهبی خود واکنش نشان دهند.

۲. افشای ماهیت خارجی طالبان

از دیگر پیامدهای خصومت دوامدار طالبان علیه همه از زنان گرفته تا اقوام و پیروان اهل تشیع، می‌تواند افشای بیش از پیش وابستگی فکری و سیاسی این گروه به خارج افغانستان باشد. علما و مسلمانان حنفی مذهب اصیل افغانستان به تأسی از دیدگاه و نظر مساعد امام ابوحنفیه در قبال امام جعفر صادق و پیروانش، همواره دست دوستی و اخوت به سوی شیعیان دراز کرده و متقابل شیعیان نیز با اهل سنت برخورد حسنه و نیکو داشته‌اند. اما برخوردهای عقده‌مندانه و خصمانه طالبان با شیعیان نشان می دهد که مرجع فکری آنها مکتب دیوبند و نه مذهب حنفی است. طالبان با شیعه‌ستیزی خود عملا اثبات می‌کنند که بر اساس خط مشی سپاه صحابه پاکستان و لشکر جهنگوی حرکت می‌کند و تعلقی به متن جامعه مذهبی افغانستان ندارد.

۳. ناامیدی طالبان از تداوم حکمرانی

یکی دیگر از پیامدهای مهم حرکت‌های انحصار طلبانه و خصمانه طالبان با شیعیان، زنان، اقوام و به تعبیری همه ملت افغانستان این است که عمر حکمرانی ظالمانه و جاهلانه این گروه کوتاه‌تر از آن چیزی خواهد بود که تصور می‌رفت. نادیده گرفتن اقوام، مذاهب و گروه‌های مختلف افغانستان از سوی طالبان از یک طرف آستانه تحمل ملت بزرگ افغانستان را سرریز کرده است و از جانب دیگر نشان دهنده آن است که خود طالبان نیز باور به دوام حکمرانی خود ندارند و در فرصت گذرای که پیش آمده است عقده‌ها و خصومت‌های خود را علیه تمامی بخش‌ها و اقشار ملت افغانستان آشکار می‌سازند.

نویسنده: صمد مُصلح —-

نگاهی به عوامل فروپاشی نظام جمهوریت؛

با فروپاشی نظام جمهوریت و دست‌آوردهای دو دهه از عصر دموکراسی بدست طالبان، بخت و تخت این گروهِ بدَوی یک‌بار دیگر از فرش به عرش رسید و در قلب تحولات منطقه و جهان جا بازکرد.

به باور این قلم دو عامل کلان فروپاشی نظام سیاسی جمهوری اسلامی را می‌توان برشمرد:

۱. در بُعد بین‌المللی، امریکا که خود این بذر هرزه (طالبان) را کاشته‌بود، خود نتوانست حاصل مطلوبی بدست بیآورد، لذا از این معرکه کنار رفت‌ و با هزار دردِ سر و تضمینات توانست آخرین سرباز اش را از برزخی که خود مسبب اصلی آن در توافقنامه دوحه بود بیرون بیآورد.

به دیگر بیان توافقنامه ننگین دوحه فی‌الواقع چیزی بیشتر از خوراک تبلیغاتی ترامپ رییس جمهور اسبق امریکا در انتخابات ۲۰۲۰ ایالات متحده نبود که به‌ طولانی ترین جنگ نیابتیِ این هژمونِ قدرت در سطح خاورمیانه نقطه پایان بخشیده و فرزندان آمریکایی را به اوطان شان فراخواند.

۲. در بُعد داخلی، نظام سیاسی جمهوری که در انتخابات ۲۰۱۴ ریاست جمهوری حسابی ترَک برداشته‌بود، در پی تقلب گسترده به آرای پاک ملت افغانستان و نشانه‌های بارزی از خیانت ملی، سازوکار دموکراسی و نظم حقوقی انتخابات به‌سخره گرفته‌شد؛ روی هم رفته بی‌باوری های جامعه جهانی نسبت به حاکمان این کشور افزایش یافت.

اشرف غنی که خود موتور جمهوریتِ پوشالی، منحصر به حلقه خاصی خودش و غرق در فساد، خیانت و قدرت مافیایی را رهبری می‌کرد، تا آخرین لحظه حیات نیم‌جانِ نظام جمهوریت دست از قدرتِ بلامنازع اش نکشید، باآنکه میدانست از لغزشِ دیوار فرسوده جمهوریتِ او تا یک لگد فاصله‌ای بیش نبود. او با فرار غیر منتظره‌اش دست‌کم ذهن تاریخ را روشن، به ابهامات و پرسش‌های بی‌پاسخ ملت سنگ تمام گذاشت.

با این حال، نظام سیاسی نیم‌بند مردم‌سالاری با همه‌ی تار و پودش که ثمره‌ی بیست سال مشقِ دموکراسی و خونِ هزاران جوان این مرز وبوم بود از هم پاشیده شد.

اکنون‌ ملتی که به جرم داشتنِ زندگی نسبتآ آرام زیر سایه دموکراسی و حقوق بشر بودند، هرروز به بهانه‌های مختلف به بند کشیده می‌شوند و تاوان این بازی‌ها را با قامتِ خمیده و حسرت بر دوش می‌کشد.

 از فروپاشی نظام جمهوریت و تحول غافلگیرانه کشور می‌توان درس عبرتی برای سکانداران قدرت، احزاب سیاسی و نیز بیداری ملت افغانستان پس از یک دگردیسی کلانِ تاریخی را استنتاج کرد.

 ضرورت هم‌اندیشی و هم‌گرایی؛

در یک چنین فضای نامیمون و وضعیت رقت‌بار حاکم که بسانِ زندان نامریی، نمادی از عصر خفقانِ برده‌داری هست و سرنوشت میلیون‌ها انسان در این جغرافیای خسته را بر می‌تابد، بیش از هر زمان دیگری نیاز به هم‌اندیشی و هم‌گرایی جریان‌های سیاسی، نخبگان آکادمیک و سایر طیف‌های مدنی- حقوقی و رسانه‌ای “منجمله جوانان که ستون‌پایه‌های اصلی این سرزمین، نسلِ دست‌پرورده‌ دموکراسی و ارزش‌های والای حقوق انسانی در افغانستان اند”، محسوس می‌گردد.

 هم‌‌گرایی به‌عنوان نقطه‌ وصل میان طیف‌ها و جریان‌های سیاسی مزبور، تنها کلید رهایی‌بخشِ آنان در برابری بدوی‌ترین گروهیست که حداقل‌ترین تساهل و تسامح انسانی به حقوق اساسی افراد در جامعه را نمی‌پذیرند.

این در حالیست که پیچیدگی‌ها در خصوص مسأله افغانستان در مناسبات بین‌المللی از یک‌سو و وخامت روزافزون اوضاع جاری در کشور از جانب دیگر، الزامآ ایجاب می‌کند تا دیدگاه‌ها و نظرات‌ همه جریان‌های سیاسی مخالفِ طالبان به هم‌نوایی و هم‌اندیشی برای طرح یک نظام سیاسی کارآمد، مبتنی بر ارزش‌های مردم‌سالاری که از حمایت جامعه جهانی نیز برخوردار باشد، معطوف گردد.

تردیدی نیست که در سال‌های پسینِ حکومت‌داری به‌دلیل آنچه اولویت منافع شخصی-نهادی یا خاندانی کردن  قدرت سیاسی بر خیر عمومی عنوان شده‌است، بی‌باوری‌های میان مردم و قریب‌ به‌اتفاق جریان‌های سیاسی مطرح به‌وجود آمده‌است، که این نوعآ پایگاه‌های اجتماعی آنان را صدمه زده/می‌زند.

واقعِ عینی حاکم در افغانستان اما نشان‌گر اینست که رادیکالیسم اسلامی یا همان جهل مقدس با بینش و منِش بَدَویت‌اش خطرناک‌تر از این پیش‌داوری‌های اجتماعی است؛ مشت نمونه خروار، با فضای مناسبی که در افغانستان مهیا شده‌است، مدارس دینی -عمدتآ در مناطق روستایی کشور-  ایجاد و سالانه فوج-فوج تروریست تقدیم جامعه می‌نمایند؛ این موارد حتی اخیرآ در کریکولام درسی مکاتب و دانشگاه‌ها نیز شامل شده‌است.

مضافی براین، از بیست وپنج ماه بدین‌سو جنایات و فجایع انسانی از نسل‌کشی اقلیت‌های قومی-مذهبی، قتل‌های مرموز، تجاوز و نکاح اجباری -که نمادی از توحش و منِش منحصر به‌فرد یک اقلیت خاص است- گرفته تا تک‌قومی شدن ادارات دولتی، متمرکز نمودن قدرت به‌حدی اکثر گروهِ قبیله‌ای، ترویج روزافزون فقر و بیکاری در کشور، منعِ تعلیم و تعُلم بانوان و حذف بی‌درنگ این قشر مظلوم جامعه از اجتماع، کار و سیاست؛ کوچ اجباری اقلیت‌های مزبور در چندین ولایت (اغلب هزاره‌نشین) از جمله غزنی، میدان وردک، ارزگان، دایکندی، کندز، تخار، سمنگان، فاریاب و بلکه ده‌ها برهان دیگری از جنایات و رفتارهای ضد انسانی که بازتاب دهنده اوضاع اسفبار در افغانستان است را می‌توان برشمرد.

بنابراین، به‌نظر می‌رسد که زمان آن رسیده‌است تا همه جریان‌های سیاسی با درک از اوضاع نابسامان کنونی، به‌منظور یافتن راه حل اساسی برای گذار از وضعیت خفقانِ موجود اقدام جدی نمایند.

جمع‌بندی؛

اهمیت و ضرورت شرایط حساس کشور گواهِ آن است تا جریان‌های سیاسی و طرف های درگیر در مناسبات سیاست و قدرت در افغانستان -بدور از ملاحظات و اغراض سیاسی شان- طرح یک نظام سیاسی کارآمد که مبتنی بر قواعد دموکراسی، ارزش‌های نهادی و سازمان‌های حقوق بشری – مدنی و رسانه‌ای “باتوجه به بافت‌های قومی در افغانستان” باشد را تدوین و به‌عنوان طرح بدیلی بر وضعیت کنونی در افغانستان به جامعه جهانی پیشکش نمایند.

قابل تذکر اینکه، با فروپاشی نظام جمهوریت و انقطاع روابط دیپلماتیکِ جهان با افغانستان، بدون‌شک لانه‌های بنیادگرایی در کشور افزایش بی‌پیشینه یافته و تهدید تروریسم در سطح منطقه‌ای و جهانی، بیش از هر زمان دیگری باعث نگرانی قدرت‌ها و بازیگران سیاسی شده‌است. با کشته شدن ایمن الظواهری رهبر القاعده در قلب افغانستان به‌این ادعا که خواهرخواندگی عمیق و روابطِ ایدیولوژیک هم‌سنخی میان طالبان و القاعده و بلکه ده‌ها زیرشاخه‌ دیگری پدیده تروریسم هم‌چنان پابرجاست، نقطه پایان داده‌است؛ لذا جهان می‌بایست این مسأله را باتکیه بر حادثه یازدهم سپتامبر سال ۲۰۰۱ میلادی جدی بگیرد.

هفتاد و هشتمین نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد، به‌عنوان بزرگترین گردهمایی سیاسی جهان در سطح بلند در حالی برگزار می‌شود که افغانستان برای سه سال پیاپی فاقد دولت مشروع است و مردم افغانستان توسط یک گروه بدوی و تروریست به گروگان گرفته شده است. سه سال می‌شود که صندلی سران افغانستان در این اجلاس خالی است و نمایندگی دولت پیشین در سازمان ملل نیز در دو سال گذشته سخنرانی نداشته است و امسال نیز معلوم نیست که این مجال را داشته باشد یا خیر؟ با این وجود مردم افغانستان از این نشست مهم که در آن به مسایل مهم جهانی و چالش‌های فراروی صلح و امنیت، حقوق بشر، محیط زیست و جزء آن پرداخته می‌شود چه انتظاراتی می‌توانند داشته باشند.؟

انتظارات شهروندان افغانستان از این نشست بزرگ را که توسط یگانه سازمان جهانی مدافع صلح و امنیت بین المللی و پاسدار ارزش‌های انسانی و حقوق بشری برگزار می‌شود و اغلب سران کشورها ویا دیگر مقامات عالی رتبه در آن حضور دارند، می‌توان در دو سطح تلخیص کرد:

الف) سطح سخنرانی‌های عمومی

 از رهبران قدرت‌های بزرگ و نمایندگی کشورهای ذیدخل در مسایل افغانستان که ناظر وضعیت جاری در کشور ما هستند و خود را متعهد با ارزش‌های انسانی و حقوق بشری می‌دانند، انتظار می‌رود، نقض گسترده حقوق بشر مخصوصا حقوق زنان، انحصار قدرت، بحران اقتصادی، عقب‌گرد فرهنگی، تعطیلی فعالیت احزاب و رسانه‌های مستقل و افزایش فعالیت گروه‌های تروریستی در خاک افغانستان را با افکار عمومی جهانیان و نمایندگی‌های حاضر در این اجلاس شریک کنند. در حالی که صدای مردم افغانستان حتی از آدرس نمایندگی دولت پیشین به دلیل اعمال فشار حامیان طالبان انعکاس نیافته است، وظیفه اخلاقی و انسانی رهبران و نمایندگان آزادی‌خواه و مدعیان حقوق بشر است که به وضعیت جاری در افغانستان توجه کنند. افغانستان تنها کشوری در جهان است که زنان در آن از حق تحصیل، کار و حضور اجتماعی محروم شده‌اند. افغانستان دومین کشور جهان است که فاقد دولت مشروع در سطح ملی و بین المللی است و افغانستان تنها کشوری در جهان است که پناه‌گاه و مأمن بیش از بیست گروه تروریستی گردیده است.

ب) سطح مذاکرات دوجانبه و نشست‌های چند جانبه

همچنین انتظار می‌رود که در نشست‌های دوجانبه و چند جانبه رهبران در حاشیه نشست‌های رسمی مجمع عمومی سازمان ملل، به نگرانی‌های واقع‌بینانه گسترش تروریسم در افغانستان، نقض فاحش حقوق بشر، انزوای مردم افغانستان و عقبگرد کشور به قرون وسطی پرداخته شده، تصامیم لازم در راستای منافع مردم افغانستان، امنیت و ثبات منطقه‌ای و جلوگیری از تهدید صلح و امنیت بین المللی از خاک افغانستان، اتخاذ گردیده راهکارهای عملیاتی برای اعمال فشار بر طالبان در جهت پذیرش خواست مردم افغانستان و جامعه جهانی، جستجو شود. این سطح از رایزنی‌های که جنبه اجرایی و عملیاتی بیشتری دارد، فرصتی است برای همسایگان افغانستان و کشورهای ذی نفع در افغانستان که گسترش فعالیت و افزایش قدرت داعش و دیگر گروه‌های تروریستی را می‌کنند تا راهکارهای مبارزه با داعش و کاهش تهدید‌های تروریستی از خاک افغانستان را در همسویی با مردم و نمایندگان واقعی مردم افغانستان جستجو کنند. 

جای خرسندی است که در کشور های مختلف،  از مورخ مشهور کشور حاج کاظم یزدانی قدردانی صورت می گیرد. یزدانی روایتگر درد و رنج سترگی است که به صورت مداوم علیه یک ملت تحمیل گردیده است. پژوهش های این محقق ژرف اندیش روایت غیریت سازی بر مبنای قومیت و مذهب در افغانستان است که از بدو تاریخ افغانستان آغاز گردیده و تاکنون ادامه دارد.

برگزاری چنین بزرگداشتهای هم حمایت از فعالیت های تحقیقاتی ایشان است و هم نشان‌دهنده احساس مسیولیت جمعی و بلوغ اجتماعی که هر دو به عنوان سرمایه اجتماعی بسی مهم می باشد.

هییت رهبری حزب شهروندان افغانستان، نخست چند دهه‌ فعالیت علمی جناب استاد حاج کاظم یزدانی را گرامی می‌دارد و در ثانی از تمام برگزار کنندگان مراسم های متعدد در کشور های مختلف اظهار قدردانی می نماید.

توفیق همگان در راستایی گسترش احساس مسیولیت جمعی و فعالیت های ارزشمند اجتماعی روز افزون باد

Transition Plan and Feasibility Assessment for an Alternative to “Emirate”

Preface

It has been almost two years, since the Taliban took control, setting Afghanistan back at least fifty years. So far, the question rarely asked is, ‘What should be done?’ or ‘What can be done?’ The question on everyone’s mind is, ‘What will happen?’ or ‘When will the era of the Taliban come to an end?’ The answer to this question lies in finding an answer to another: Will an alternative force emerge? Is the possibility of a strategic alliance among the Taliban’s opponents feasible? If an alternative force does not emerge and a strategic alliance among the Taliban’s opponents is not possible, will Afghanistan become a secure home for the Taliban or a stable, prosperous, and developed country for its people, particularly the Pashtuns? Will neighbors, the region, and the world remain unthreatened by Afghanistan?”.

In this outline, which is a summary of a more detailed note and may be published in a different format, an attempt has been made to briefly answer the above questions within the framework of the “SWOT” model. Given the existing weaknesses among the Taliban’s opponents mentioned in the text, it seems unlikely that a significant change will occur in Afghanistan by the end of this decade. However, if the situation among the Taliban’s opponents changes and there is a continuous effort towards a strategic alliance among them, the duration of the emirate system’s sustainability will decrease proportionally to the situation of the opponents.

The points raised in this writing are not merely an analysis but, to the best of the author’s ability, an expression of responsibility towards society and the country, to break the silence and open the door to mutual thinking, collaboration, and at least discussing “what should be done” and “what can be done.” The author does not claim to have all the answers or to provide definitive solutions, but would be pleased if they could initiate a discussion in various forums, where those with valid opinions can provide valuable insights, speak candidly, and propose new approaches.

It is worth noting that the writer, considering the bitter social realities and the characteristics of the agents who neither learn from history nor possess a scientific and sociological understanding of the current society (both the pre-Taliban and Taliban agents), has very little hope for the improvement of society’s future or the nationalization of conflicting identities. Just as always, the writer only hopes, to the extent of their own understanding and capacity, and with that very little hope, they have drafted this note.

۱.  Prerequisites for the End of the Second Emirate

۱-۱.  Formation of an Alternative Force

The continuation of Taliban rule is primarily attributed to the same factor: the internal factor that brought the Taliban to power in Afghanistan, which was the dispersion and corruption within the Republic front. This factor still persists. The online environment is witnessing “a war of all against all” filled with mutual hatred, interethnic and intranational conflicts. On the other hand, the exclusivity of the Taliban’s ideology should be acknowledged, and one should not expect the Taliban to embrace everyone without external pressure (from opposing forces and the global community). Therefore, the first condition for the end of Taliban rule is the emergence of the necessary capacity, will, and wisdom for a strategic alliance among the Taliban’s opponents, and this requires the removal of most hindrances.

۱-۲.       An alternative force can only succeed when it gains the support of the global community, and the global community will take this force seriously when it demonstrates its capacity and ability to create either benefits or harms for the global society. In pragmatic international politics, human values and what is stated in resources related to democracy and human rights are not the determining criteria. In the international arena, any player (a state or organization, movement, etc.) will be taken seriously based on its level of power and influence.

۲.      Feasibility Assessment of the Emergence of an Alternative Force and a Strategic Alliance among the Opponents of the Taliban

From one side, this alliance is now more challenging than the unity and common sense that prevailed in the years before the collapse. However, on the other hand, if there is a commitment to learning from past experiences, the groundwork for this alliance must be laid. There is no doubt that the challenges of this strategic alliance are numerous. Opponents share one common point and fourteen points of divergence. In the following, we will address this issue.

۲-۱. Strategic Evaluation of the Alternative Force with a ‘SWOT’ Approach

We will evaluate the status of the forces and the opposition to the Taliban briefly using the SWOT analytical model, which is based on the assessment of four elements: ۱. (Strengths) ، ۲ (Weaknesses)،۳ (Opportunities) ۴. (Threats). 

۱-۱-۲. Strengths

Some strengths of the Taliban’s opponents include:

A) Cultural capacity: Generational change, awareness, and a wide spectrum of educated and culturally active individuals worldwide who possess discourse and literature aligned with a global narrative.

B) Social capacity: The presence of migrants in various countries who have the exceptional capacity to influence public opinion worldwide.

C) Military capacity: A sufficient and motivated force with expertise and experience ready for combat. They have been forced to leave the country due to the absence of sound management and proper leadership. If the conditions and leadership are available, they will be willing to engage in battle. There is also a serious motivation for armed struggle among various segments of the population inside the country, especially in large cities and northern and western regions.

D)   Economic capacity: There is significant economic capacity among migrants outside the country, which can only be harnessed by a reliable and trustworthy political and military front. It will not be trusted by scattered and capacity-lacking groups making claims.

۲-۱-۲.  Weaknesses: Lack of a strategic alliance; one similarity and fourteen disparity.

The most significant issue is the existing weaknesses within the spectrum of the Taliban’s opponents, which have made change virtually impossible. The only common point among the opponents of the Taliban is opposition to Talibanism, but this commonality is also influenced by ethnic affiliations and other weaknesses within the spectrum of opponents. Points of divergence and multiple conflicts within the spectrum of Taliban’s opponents include:

A) Conflict and lack of trust between Pashtuns and non-Pashtuns.

Despite a significant portion of Pashtun youth, intellectuals, and women opposing the Taliban’s approach and suffering from it, there is still conflict and distrust among other ethnic groups and this spectrum of Pashtuns based on tribal, linguistic, and national identity differences. One of the serious factors in the collapse was this very conflict and distrust, which still persists.

B) Ethnic conflict among Tajik-Hazara-Uzbek.

Among Persian-speaking ethnic groups, who have suffered the most under the Taliban’s rule and will continue to do so, there are destructive conflicts underway, including:

First ,  Tajik-Hazara conflict: Despite the willingness of many Tajik and Hazara intellectuals for a strategic alliance based on linguistic and cultural affinities and their shared experiences of historical deprivation and discrimination, they have not yet successfully built trust. The shadow of bitter memories from the ۱۹۷۰s still weighs heavily on their relationships, and trust and strategic thinking have not developed among them to make their commonalities the basis for a strategic alliance. Tajiks and Hazaras lack sufficient shared historical understanding and consensus on interpreting and drawing lessons from historical turning points.

Second, Uzbek-Tajik conflict: Uzbeks and Tajiks have never had a strategic alliance. There have been numerous disputes between Uzbeks and Tajiks, and there is currently no necessary trust and strategic alliance between these two ethnic groups.

Three, Hazara-Uzbek conflict: Despite a temporary alliance in the ۱۹۷۰s between Uzbeks and Hazaras, this alliance did not persist in subsequent eras. In some cases, such as the Enlightenment Movement phenomenon, conflicts occurred without any apparent reason for confrontation.

C) Intra-ethnic differences among the Tajiks.

Tajiks, in terms of intra-ethnic dynamics, are also grappling with three challenges and conflicts:

First, ideological conflicts: A segment of the Tajik society still supports political Islam. Over the past twenty years, Taliban’s resurgence has also found increased support among Tajiks, and other fundamentalist movements like Hizb ut-Tahrir and the Reformist Society have attracted the youngest Tajik individuals. This has made Tajik society, in terms of ideology, if not multipolar, at least bipolar.

Second, regional differences: Geographically-based regional differences, especially the division between Panjshiri and non-Panjshiri factions, are among the internal conflicts within the Tajiks, which have at times spilled over into the virtual space.

Third , leadership challenges and the absence of a system: Tajiks currently lack charismatic leadership like Rabbani-Massoud, and they have not been successful in institutionalizing a party or system that is determined by a collective will instead of an individual’s will, in line with the new conditions. Two major leadership challenges among Tajiks include: ۱. Nepotism and family-based leadership among Tajik political leaders, and ۲. Incompatibility among claimants to Tajik leadership, the fragmentation of the Islamic Society, and the emergence of new parties and movements from within the society.

D) Intra-ethnic divisions among Hazaras.

In terms of intra-ethnic differences, Hazaras or, in general, Shi’as, if considered as a single spectrum, are more plagued by numerous conflicts and tensions, and their dispersion compared to other ethnic groups is several times greater. However, trust, strategic alliance, and stability among the three religious’ tendencies among Hazaras (Imami Shia, Ismaili, and Hanafi) have not been established.

First , ideological differences: Some Shi’as and Hazaras are ideologically inclined towards political and fundamentalist Islam (in a Shi’a context), while others are secular (opponents of Islamic politics). Some are also quite skeptical of religious practices and clerical institutions, and both virtual and real spaces witness widespread disputes among them.

Second, ethnic and racial conflicts: Widespread racial disputes, which have recently intensified, including disputes between Sayeeds and Hazaras, are among the internal conflicts within the Hazara community.

Third, party conflicts: Party-related disputes based on the Hizb-e Wahdat movement and the intensified conflicts based on the dissolved party categories (Nasr-Sepah, etc.), which have intensified further after the fall of the previous government, have entered a new phase.

Forth, generational conflicts, leadership challenges, and failure in systematization: The conflict between the new generation and the traditional party leaders in the Hazara society is even deeper compared to this divide among the Tajiks.

Fifth, regional conflicts: Sometimes regional conflicts have also ensnared Hazara elites.

E)      Internal ethnic conflicts among the Uzbeks

First , ideological differences: Salafi and fundamentalist groups among the Uzbeks have been very active, and over the past twenty years, the Taliban, among others, extensively recruited Uzbeks. In the fall of the north, young fundamentalist Uzbeks and Turkmen played a central role.

Second, leadership challenges and cronyism: Many Uzbek intellectuals and the younger generation are also highly dissatisfied with cronyism of Dostum.

In summary, the schematic model of the main challenge or weakness of the Taliban opposition can be depicted as follows:

۳-۱-۲. opportunities

A)     The lack of acceptance of the Taliban’s ideology and rule in the global public opinion.

B)     The political non-recognition of the Taliban.

C)      The accessibility of a platform to convey the message of the Afghan people to the international community.

D)     The ability to establish communication between intellectual, cultural, and military forces worldwide.

۴-۱-۲. Threats  

A)     The entrenchment of Taliban ideology within a segment of society and the spread of religious extremism through educational institutions.

B)     Cooperation and complex interactions of neighboring countries with the Taliban.

C)      Afghanistan’s exit from the global community’s priorities and the reluctance to support scattered opposition forces.

۲-۲. Strategy for the emergence of an alternative force,

The four strategies that can be extracted from the combination of strengths, weaknesses, opportunities, and threats, and can be pursued simultaneously, are briefly outlined below:

۲-۲-۱. Assertive Strategy: Strategic Alliance; Global Presence and Infiltration into the Country

Assertive Strategy is the result of the intersection of strengths and opportunities, and it is designed with the goal of optimally utilizing opportunities, taking into account strengths, and enhancing these strengths. In our specific context, the assertive strategy should involve a strategic alliance with the aim of ‘establishing a presence in the global public opinion, lobbying with international political actors, mobilizing and organizing forces, and striving for internal infiltration.’ This strategy requires the synergy of two types of essential strategic alliances: interethnic alliances and intra-ethnic alliances. As the saying goes, ‘If you can’t drink the sea, you have to quench your thirst to the extent necessary,’ or ‘We don’t reach all the goals, but we don’t abandon all the goals,’ absolute strategic alliances are also not a philosophical and impossible”

It is factual that a strategic alliance makes sense and will be sustainable when it is based on the following axes:

۱-      A common understanding of discrimination, tyranny, and monopolization in the past;

۲-      A shared belief in the equality of all citizens regardless of ethnic, racial, religious, political, or gender differences;

۳-      A shared belief in universally accepted human rights and citizenship values at the global level;

۴-      An interpretive and adaptable reading of Islam that promotes moderation;

۵-      Belief in the regressive and detrimental nature of Talibanism for the country and the impossibility of ensuring security, political stability, and lasting peace under a Taliban regime.

This strategy can be pursued and realized through the following actions:

A)     Establishing a common thinking room among society’s intellectuals;

B)     Creating consensus, establishing regular communication, and maintaining continuous liaison;

C)      Continuous lobbying with the global community and international political middlemen;

D)     Repeated and uninterrupted awareness-raising of the hardships and problems of the Afghan people through organizing protests and demonstrations against the Taliban’s ethnically-based exclusionary policies and intensified discrimination and oppression against women;

E)      Pursuing discussions on genocide and war crimes committed by the ruling group in international courts and parliaments;

F)      Increasing women’s activism worldwide in the campaign against the Taliban regime.

۲-۲-۲. Adaptive strategy

The adaptive strategy of matching weaknesses with opportunities (WO) is created with the aim of mitigating weaknesses and leveraging opportunities. The adaptive strategy in our subject matter should focus on “reconstruction, empowerment, and capacity enhancement” and should be pursued in the following dimensions:

A)     Efforts for coexistence and avoidance of intra- and inter-ethnic conflicts.

B)     Efforts for the complementarity of two strategic alliances (inter-ethnic and intra-ethnic

C)      Creating audio and visual media for reflecting news and the situation of the people of Afghanistan.

D)     The third way and the third approach: among  the Taliban and representatives of the former government, new forces enter the battlefield. Due to the significance of this matter, we will revisit it at the end of this note.

۳-۲-۲. Competitive strategy

A competitive strategy is the fusion of strengths and threats (ST), and its aim is to confront threats using strengths. In our topic issue, it can be interpreted as “informing, mindset shaping, and advertising” and can be pursued through the following means:

۱.      Expanding democratic and human rights literature and preserving the fundamental aspirations and demands of the people of Afghanistan.

۲.      paving the groundwork for online education to combat the strategy of Taliban-induced ignorance.

۳.      Explaining the risks of the Taliban for neighboring countries through conferences on various platforms.

۴.      Clarifying the risks of the Taliban and a Taliban-led government for the global community.

۴-۲-۲. Defensive strategy or survival strategy

A defensive strategy involves the alignment of weaknesses with threats (WT) and is essentially a survival strategy focused on preserving existence, mitigating weaknesses, and striving to neutralize threats. In our context, it may manifest as a military withdrawal and efforts to rejuvenate in this arena, assessing ways to revitalize these capabilities.

It is natural that many important points, solutions, and detailed operational plans should be carefully considered and designed within the framework of each of the four strategies. For specific reasons, their placement in this diagram is not appropriate.

The outcome and summary of the strategic analysis regarding the situation of the Taliban’s opponents can be depicted in the following schematic model:

۳.  The third line and third way

According to  the existing views on former leaders and actors, most members of society, from intellectual and cultural elites to the general public, may have come to the conclusion that an absolute authority of any group over the fate of the entire society is unacceptable, even though some level of authority is a reality in society. Former leaders and actors are often seen as ineffective and corrupt, and testing the proven is a mistake. So, what should be done? If the global community wants to take action, who should they support, and who should they work with? Or if there is to be a dialogue with the Taliban for the formation of an inclusive government, who is qualified to represent the people or the opposition to the Taliban?

It appears that we are not facing a shortage of capable individuals. There is a third spectrum, consisting of those (inside and outside the country) who have not been part of the government over the past twenty years, primarily playing a cultural role. They have not been accused of project-based activities or civil commerce. They carry the concerns and issues of the country, and they possess expertise as well. Among the experienced and young experts from the previous government, those who have not had a negative or corrupt role can also be utilized.

In general, if we also consider the future as a national game, each ethnic group and social group should first make efforts to reach a consensus  of (۱_+۵۰) within themselves, unify their demands and aspirations, and then establish a joint council that can unify the demands of different communities.

Another approach could be to create a National Salvation Manifesto or Charter of Afghanistan under the supervision of elites representing all ethnicities and sectors, with a focus on individualism and citizenship rather than ethnic or tribal affiliations. Then, through promotion and active engagement, gather individuals who are capable and aligned with that manifesto, regardless of their ethnic backgrounds. With this approach, a strong organization can be established that relatively represents the diversity in the country. This approach seems to be more adaptable compared to the first one, especially considering that ethnic divisions have been a factor contributing to corruption, the growth of mafias, and a culture of plunder.

From one perspective, it can be said that the fundamental problem really boils down to two things:

۱.  How can various factions resolve their differences (the fourteen points of assertion) and reach a unified discourse? This issue is better addressed within the framework of conflict resolution theory, and a way can be found to move forward so that the opposing parties can at least come together in a coherent and theoretical discourse and be better equipped to delegitimize the Taliban at both the national and international levels. In fact, the opposition should effectively utilize domestic and international capacities.

۲.  The absence of internal protests and the erosion of independent and capable social institutions within the country that can engage in dissent and disobedience appear to be significant challenges. It seems that the strategy of intensifying internal protests and disobedience, along with external support (through lobbying, demonstrations, and protests in various countries), may be the most feasible, and perhaps the only, solution. Military intervention at the regional and global levels is unlikely to be supported unless it reaches a level of severity that poses a significant threat to the world. International tools for changing the Emirate system through dialogue, sanctions, and non-military pressures are also limited and ineffective.

External pressure is currently at a necessary level, but because international pressure is not and will not be effective anywhere in the world without internal struggle, these pressures will not be effective and will gradually diminish and fade away. The global community never negotiates for democracy and regime change because it is not their duty or within their jurisdiction. The international community will only support the will of the people who are fighting in the field, and from the perspective of international norms, negotiations will only take place regarding a government’s human rights obligations, and nothing beyond that. Our Achilles’ heel is the lack of internal political struggle, and nothing else.

Indeed, the world is no longer inclined towards military intervention, and the effectiveness of sanctions is limited. The world has been waiting for internal political struggle, but it has not materialized. If such a struggle existed, with global support, the Taliban would have fallen very quickly. The world believed that the people of Afghanistan had changed over the past ۲۰ years, and due to national policies and a feminist approach, they would face protests and disobedience until political and civil disobedience occurred. As long as political struggle and civil disobedience do not take place, the world’s hands are tied, and no one will wage a military campaign for human rights and democracy. Intervention may only occur for crisis management purposes.

۳.  Worst-case scenario: Who will Afghanistan fall to?

In the midst of two plausible scenarios (continued Taliban rule and the emergence of a people-based system), let’s assume that, given the challenges and obstacles, the second scenario does not materialize, and Taliban rule persists. In this case, will Afghanistan become a secure, prosperous, and developed country for the Taliban or even for the Pashtun community as a whole? Will neighbors, the region, and the world not be harmed by Afghanistan?

It appears that even under the assumption of the first scenario, Afghanistan will not become a country solely for one ethnic group, the Pashtuns. The reason for this is clear, and history supports this fact. Assuming the first scenario materializes, here is a list of challenges that would prevent Afghanistan from becoming exclusively a country for the Pashtuns:

۱.  Intra-Pashtun tribal disparity  (Pashtun tribes only unite against non-Pashtuns in times of war, but they will never have any unity when there is no external threat).

۲.  Ideological disparity  among the Pashtuns.

۳.  Personal and familial rivalries and feuds among Pashtun leaders.

۴.  Challenges of the Taliban among non-Pashtuns.

۵.  The Taliban’s development-averse mindset that will leave little room for the country’s growth.

۶.  Gender discrimination and keeping half of the population illiterate and marginalized

۷.  The resurgence of democracy from the ashes (no exclusive and authoritarian rule can endure).

۸.  Conflict with Pakistan and the issue of Durand and Greater Pashtunistan.

اعزام سفیر جدید چین به کابل و تقدیم اعتبار نامه‌اش به مقامات طالبان در حالی صورت می‌گیرد که مردم افغانستان بیش از دو سال است که در گروگان طالبان قرار دارند و نقض گسترده حقوق بشر و مخصوصا زنان توسط این گروه، موجی گسترده‌ای از اعتراضات جهانی علیه طالبان را در پی داشته است. مردم افغانستان که مالکان اصلی این سرزمین و دارای حسن روابط با همه ملت‌ها است از چین به‌عنوان یکی از همسایه‌ها و بزرگترین قدرت اقتصادی منطقه و دیگر همسایگان، توقع دارند که در این شرایط دشوار در کنار مردم افغانستان بوده و در تعامل با یک گروه تروریست و بد نام که با توطیه روی کار آمده و جایگاهی نزد ملت افغانستان ندارد، به قدر نیاز اکتفا کنند.

مناسبات دو جانبه و پیش‌برد امور جاری ایجاب می‌کند که سطح تعامل و روابط دیپلماتیک با اداره طالبان به سطح حداقلی نگهداشته شده و از قرار دادن این گروه در جایگاه حکومت رسمی افغانستان پرهیز شود. عدم نمایندگی طالبان از ملت افغانستان و بی توجهی این گروه به خواست‌ها و توقعات قانونی اقوام و گروه‌های اجتماعی از جمله زنان باعث شده است که با گذشت بیش از دو سال از سلطه غاصبانه این گروه تا کنون هیچ کشوری آن را به رسمیت نشناسد. همین امر باعث شده است که ایران و پاکستان علی رغم تغییر نمایندگان سیاسی خود در کابل حاضر به سپردن اعتبارنامه خود به مسیولان طالبان نگردیده‌اند.

ملت افغانستان منافع اقتصادی چین در عرصه استخراج معادن و ناگزیری تعامل برای تنظیم امور جاری دو جانبه را درک می‌کند و نسبت به عقد قراردادهای اکتشافی با این گروه اعتراضی جدی نداشته است ولی پیشگام شدن چین در راستای مشروعیت‌بخشی بین المللی و به رسمیت‌شناختن طالبان به عنوان حکومت رسمی افغانستان، امری نیست که حافظه تاریخی ملت افغانستان آن را فراموش کند. از این رو پیشنهاد می‌شود که مقامات در پکن نسبت به روند جاری ارتقای تعامل با طالبان تجدید نظر کرده دغدغه و نگرانی ملت افغانستان را که همسایه ابدی است، در نظر بگیرد و دوستی دیرینه دو ملت را قربانی یک گروه پروژه‌ای زودگذر نکند.

از جانب دیگر با توجه به ماهیت تندورانه و ایدیولوژیک طالبان، این گروه متحد و حامی تمامی تردید ناپذیر جریان‌های رادیکال و تروریست اسلامگرا از جمله حزب ترکستان شرقی است و اهداف خلافت‌گرایانه فرامرزی را تعقیب می‌کند. هرچند نیازمندی‌های جاری طالبان آنها را در کوتاه مدت به سمت تعامل مثبت با چین سوق داده است ولی در بلند مدت و با فرض تثبیت پایه‌های قدرت این گروه، این حزب ترکستان شرقی است که عقد اخوت با طالبان دارد و از حمایت‌های بی دریغ آنها برخوردار خواهد شد نه دولت مرکزی چین. از این رو انتظار می‌رود چین از پیشگامی در ارتقای روابط با این گروه پرهیز کرده توجه اصلی خود را به ملت افغانستان داشته باشد و از قبل تعامل با ملت افغانستان است که هم در پروژه‌های استخراج معادن جایگاه چین محفوظ خواهد بود و هم نگرانی آن کشور از ناحیه تندروان جدایی طلب ترکستان شرقی برطرف می شود.

یکی از علل بنیادین واگرایی و تضعیف روحیه و همبستگی ملی، فقدان عدالت اجتماعی است. عدالت اجتماعی که گاه از آن با عنوان عدالت توزیعی نیز یاد می‌شود، دارای سه رکن اساسی است: 

۱) چه باید توزیع شود

۲) میان چه کسانی توزیع شود

۳) بر اساس چه الگویی توزیع شود

در مفهوم مدرن از عدالت اجتماعی یا توزیعی که بیشتر ناظر به کارکرد دولت‌های رفاه است، انتظار می‌رود دولت توزیع عادلانه امکانات و دارایی‌های جامعه را به گونه‌ای تضمین کند که همه شهروندان از سطح مشخصی از امکانات بهره‌مند باشند. از این منظر آنچه باید توزیع شود دارایی و امکانات است که بر اساس یک الگوی از قبیل شهروند محوری و یا مردم سالاری، میان شهروندان یک کشور توزیع می‌شود. 

اما آنچه اینجا و متناسب با شرایط کشور ما منظور است، توزیع قدرت تصمیم‌گیری و صلاحیت اعمال اقتدار است که باید به گونه متوازن میان همه اقوام، نواحی و زون‌های کشور توزیع شود. یکی از دلایل بی‌ثباتی در کشور، عدم توزیع متوازن قدرت سیاسی بوده است. انحصارگرایان با توسل به شعارهای از قبیل وحدت ملی و حفظ تمامیت ارضی، رویکرد استبدادی و تمرکزگرایی مفرط را در پیش گرفته‌اند که هم به وحدت ملی آسیب زده‌اند و هم تمامیت ارضی را با خطر مواجه ساخته‌اند. دولت متمرکز در کشوری مثل افغانستان که کشور اقلیت‌ها است و اقوام مختلف در آن زندگی می‌کنند، قادر به توزیع عادلانه امکانات و دارایی‌های عامه میان همه شهروندان کشور نبوده و نخواهد بود. از این رو ایجاب می‌کند که برای دستیابی به صلح و ثبات سراسری، ارتقای همبستگی ملی و تأمین رفاه نسبی همه شهروندان کشور، عدالت اجتماعی را در سطح توزیع قدرت سیاسی و صلاحیت تصمیم‌گیری باشد، در نظر بگیریم. 

بنابراین در پاسخ به سوال مرتبط با سومین رکن عدالت اجتماعی می‌توان گفت که رویکرد تمرکز زدایی از قدرت مناسب‌ترین الگو را برای عدالت اجتماعی و یا توزیعی در افغانستان مهیا می‌کند. فدرالیسم یکی از الگوهای موفق تمرکززدایی در جهان است که توانسته است بستر مناسب توزیع عادلانه قدرت سیاسی را هم بین مرکز و ولایات و هم بین اقوام و گروه‌های سیاسی فراهم کند. با توزیع عادلانه قدرت سیاسی میان مرکز و ادارات محلی از یک طرف و میان اقوام و گروه‌های اجتماعی از طرف دیگر، نه تنها وحدت ملی و یکپارچگی سیاسی کشور آسیب نمی‌بیند بلکه بسترهای درونی و محرک‌های عملی همبستگی و وفاداری ملی در لایه های مختلف اجتماعی تقویت می‌گردد.