Afghanistan Citizens Party
شاید این مطالب برایتان مفید باشد
انفجار اخیر در شهرنو کابل نشانهای از یک بحران عمیقتر و ساختاری است که سالهاست افغانستان را در چنگ خود نگه داشته است. تروریسم در افغانستان پدیدهای نوظهور نیست، بلکه ریشه در باورهای ایدئولوژیک افسونزدگانجامعه دارد. این باور یک روز با نام القاعده، روز دیگر با نام داعش و… ممکن است خود را رونمایی کند ولی همه میدانیم که با تغییر نام گروهها، جابهجایی پرچمها یا تغییر تاکتیکها ماهیت آن دگرگون نمیشود. تروریسم، تروریسم است؛ چه با ادعای دین، چه با شعار سیاست و چه با پوشش دیگر.
این انفجار بار دیگر نشان داد که ناامنی در افغانستان تصادفی یا صرفاً محصول «نفوذ دشمنان خارجی» نیست، بلکه ریشه در بستری فکری و اجتماعی دارد که خشونت را مشروع میسازد. تا زمانی که بنیادگرایی بهعنوان یک ذهنیت تولید و بازتولید میشود، ترور نیز همچون سایهای ناگزیر بر سر جامعه باقی خواهد ماند. گروهها ممکن است تغییر کنند، رهبران کشته یا جایگزین شوند، اما وقتی منطق حذف، تکفیر و خشونت زنده است، تهدید نیز زنده میماند.
از منظر سیاسی، چنین حملاتی پیام روشنی دارند یعنی اینکه افغانستان میدان رقابت ایدئولوژیهای افراطی است و هیچ تضمین پایداری برای امنیت وجود ندارد. این وضعیت نهتنها جان شهروندان را تهدید میکند، بلکه هرگونه تلاش برای ثبات سیاسی، اعتماد اجتماعی و تعامل سالم با جهان را نیز تضعیف میسازد. سرمایهگذاری، دیپلماسی و بازسازی، همه قربانی فضای دائمی ترس و بیثباتی میشوند.
نکته کلیدی این است که مبارزه با تروریسم صرفاً با ابزار نظامی ممکن نیست. حذف یک گروه، بدون خشکاندن ریشههای فکری و فرهنگی بنیادگرایی، تنها به ظهور شکل جدیدی از همان خشونت میانجامد. افغانستان زمانی میتواند از این چرخه وحشت رها شود که بنیادگرایی در تمام اشکال دینی، قومی و سیاسی آن به چالش کشیده و از بستر اجتماعی حذف گردد. در غیر آن، کشور برای همیشه در وضعیت تهدید مزمن باقی خواهد ماند؛ تهدیدی که نه فقط امنیت، بلکه آیندهی زیستن جمعی را نشانه گرفته است.
متأسفانه باید اذعان کرد که مدرسهسازیهای طالبان در افغانستان به معنای سرمایه گزاری برای تمدید تهدید ونهادینه کردن انفجار در افغانستان است.
در نهایت، انفجارها میآیند و میروند، اما پرسش اصلی همچنان پابرجاست که آیا ارادهای جدی از سوی مردم و کنشگران سیاسی برای پایان دادن به منطق خشونت وجود دارد، یا جامعه ناچار است هر بار با نامی تازه، همان کابوس قدیمی را تجربه کند؟ این پرسش، جزو جدیترین پرسشهای افغانستان است.