هجدهمین نشست «گفتمان شهروندی» بهعنوان بخشی از سلسله برنامههای تخصصی حزب شهروندان افغانستان، شامگاه سهشنبه تاریخ هفدهم فبروری با حضور جمعی از علاقهمندان، صاحبنظران و کارشناسان برگزار شد. این برنامه که بهصورت ماهانه و با هدف بررسی موضوعات اساسی مرتبط با جامعه و شهروندی برگزار میشود، اینبار به موضوع «نقش رسانهها در شکلگیری هویت شهروندی در افغانستان» اختصاص یافته بود. مهمانان این نشست خانم لینا روزبه حیدری و آقای حامد عبیدی بودند.
در این نشست، نقش رسانهها در تحولات اجتماعی و سیاسی و تأثیر آن بر شکلگیری هویت شهروندی از زوایای مختلف مورد بررسی قرار گرفت. خانم روزبه با تأکید بر جایگاه کلیدی رسانهها در فرآیند هویتسازی شهروندی اظهار داشت که رسانههای آزاد و برخوردار از استقلال حرفهای میتوانند جامعه را به سمت فضای دموکراتیک هدایت کرده و ارزشهای نوین را در بستر اجتماعی نهادینه سازند. به گفته وی، در شرایطی که رسانهها بتوانند بیطرفی خود را حفظ کنند، ظرفیت آن را دارند که فرهنگ مشارکت، مسئولیتپذیری و آگاهی مدنی را در جامعه تقویت کنند.
او در ادامه با اشاره به وضعیت کنونی رسانهها در داخل افغانستان بیان کرد که فضای فعالیت آزاد رسانهای بهشدت محدود شده و استقلال رسانهها با چالشهای جدی مواجه است. به باور وی، در چنین شرایطی نقش رسانههای برونمرزی برجستهتر میشود و این رسانهها میتوانند با رویکرد حرفهای و مسئولانه، زمینه آگاهیبخشی، ترویج ارزشهای دموکراتیک و تقویت هویت شهروندی را فراهم سازند و برای شکلگیری جامعهای پلورالیستی بستر ایجاد کنند.
در بخش دیگری از نشست، آقای عبیدی با تحلیل پیوند میان ساختار سیاسی و عملکرد رسانهها اظهار داشت که رسانهها بهطور مستقیم از نظامهای سیاسی تأثیر میپذیرند. به گفته او، در نظامهای استبدادی، رسانهها نیز ماهیتی محدود و تابع خواهند داشت؛ در نظامهای سوسیالیستی، رسانهها در چارچوب ایدئولوژیک همان نظام عمل میکنند و در نظامهای دموکراتیک، امکان فعالیت متنوع و آزاد برای رسانهها فراهمتر است.
وی همچنین بر اهمیت سواد رسانهای در جامعه تأکید کرد و افزود که رسانهها باید در جهت ارتقای ظرفیت تحلیلی شهروندان گام بردارند. از دیدگاه او، توانمندسازی مردم برای داشتن نگاه انتقادی و تحلیل واقعبینانه مسائل، یکی از مسئولیتهای اساسی رسانهها است و بدون تقویت سواد رسانهای، شکلگیری هویت شهروندی آگاهانه با دشواری مواجه خواهد شد.
خانم روزبه در بخش پایانی سخنان خود تصریح کرد که مفهوم رسانه کاملاً آزاد و بیطرف در عمل با چالشهای ساختاری روبهرو است؛ با این حال، جهتگیری و باور مدیران و متولیان رسانهها نقش تعیینکنندهای در عملکرد آنها دارد. به گفته وی، اگر گردانندگان رسانهها به ارزشهای دموکراتیک و اصول پذیرفتهشده جهانی باور داشته باشند، میتوانند در مسیر تقویت هویت شهروندی و توسعه فرهنگی جامعه نقش مؤثری ایفا کنند.
این نشست در چارچوب برنامههای تخصصی ماهانه حزب شهروندان افغانستان برگزار شد؛ برنامههایی که با هدف ایجاد فضای گفتوگوی علمی و تحلیلی پیرامون مسائل کلان اجتماعی و سیاسی کشور طراحی شده و تلاش دارد بستر تبادل نظر میان کارشناسان و علاقهمندان را فراهم سازد
Afghanistan Citizens Party