هممیهنان گرامی، مردم عزتمند افغانستان!
فرارسیدن سال نو میلادی 2026 را به شما،همه مردم جهان و جوامعی که تقویم شان را براساس سال میلادی تنظیم میکنند، تبریک عرض میکنیم.
این سال را در وضعیتی آغاز میکنیم که کشور ما میانِ سه فشار همزمان گرفتار است.بحران انسانی، رکود اقتصادی و فقر نفس گیر و انسداد سیاسی. با این همه، ظرفیت جامعه ما برای ترمیم و بازسازی همچنان قابل توجه است. حزب شهروندان افغانستان با تأکید بر ایفای نقش مسئولانه، همسوییهای واقعی جریانهای سیاسی و احیای نقش واقعی مردم در سیاست، باور دارد که هرگونه بازتولید قواعد ناکارآمد گذشته یا تمایل به انحصار سیاسی، به معنای تمدید بحران و تثبیت وضع موجود است.
حزب شهروندان افغانستان بر اصول ذیل تأکید می ورزد:
• شهروندی برابر و حقوق غیرقابلتقلیل: هیچ قرائت قومی/مذهبی و سیاسی نباید بر حق شهروندی تفوق یابد. کرامت و مشارکت زنان و جوانان جزو اصول بنیادین است که نمیتواند وجه المعامله ی دلالان قدرت برای دستیابی به امتیاز قرار بگیرد.
• روی آوری کنشگران سیاسی به الگوهای کارآمد: ما معتقدیم کهامنیت پایدار از الگوهای کارآمد آغاز میشود، نه از مصلحتهای گذرا و همسوییهای فصلی و تاکتیکی که به هدف فریب مردم طراحی و اجرا می شود.
• گفتوگوی نتیجهمحور، نه تشریفاتی: گفتوگویی معتبر است که به تصمیم قابل اجرا و زمانبندی پیگیری ختم شود و اعتماد مردم را با خود داشته باشد. هرگونه تمایل به تشریفات متعارف ناکارآمد گذشتهدر غیبت مردم به معنای تمدید بحران و از دست دادن فرصتهای دوره بحران برای افغانستان است.
• انحصار کانونی ترین عامل بحران در کشور: هر ترتیبی که رقابت سالم را ناممکن کند یا جامعه را به تماشاگر تقلیل دهد، از نظر ما فاقد مشروعیت سیاسی است. هم به لحاظ حکمت نظری و هم به لحاظ تجربه زیسته و تاریخی مردم افغانستان، انحصار عامل فروپاشی ها، شکستها و بن بستها بوده و می باشد. هیج گروهی حق ندارد که بنام مردم ولی در غیبت مردم سیاست افغانستان را در انحصار بگیرد.
• نه به بازگشت قواعد شکستخورده: استفاده از سازوکارهای دیروز با همان ترکیبهای رانتی، الیگارشیکی، بحران را طولانیتر میکند و امید به فردای بهتر را از جامعه می گیرد. متأسفانه هنوز که هنوز تمایل پنهان و آشکاری رای احیای قواعد گذشته در آدرسهای مختلف برجسته شده و بکار گرفته می شود. بر مردم است که در برابر این روند نامبارک برخورد مسئولانه بکنند.
• مشارکت معنادار: حضور مؤثر مردم در طراحی و نظارت بر سیاستها، معیار اصلی سنجش همسویی داخلی و خارجی است.مشارکت معنادار، یک ارزش است نه یک بهانه برای سوی استفاده گری از ظرفیتهای عمومی.
اولویتهای (۱۲ ماه آینده)
1. ارایه طرحی واقعی برای نجات انسانها و رفع تبعیض: دسترسی بیقید و شرط به آموزش و کار برای زنان؛ کانالهای امن کمکرسانی؛ حفاظت از گروههای آسیب پذیر. اگرچه همه میدانیم که عناوینی این چنینی بدون درک جغرافیایی آن در افکار عمومی ارزش زدایی شده است ولی به نظر میرسد، طراحی یک نقشه راه نجات افغانستان به صورت متخصصانه تنهاه راه حل آینده است.
2. بازکردن مسیر سیاست: گفتوگوی فراگیر از طریق برگزاری کنفرانسهای ملی و هم اندیشیها با حضور واقعی مردم، زنان، جوانان، جامعه مدنی و متخصصان؛ وتعیین نقشهراه حکمرانی کارآمد با شاخصهای عینی و معطوف به نیازمندیهای افغانستان.
3. مبارزه همزمان با تروریسم و سیاستهای رانتی در مناسبات سیاسی افغانستان. افغانستان متأسفانه به صورت همزمان از دو رنج در عذاب است. تروریسم موجود در کشور و سیاست رانتی الیگارشها. تا زمانیکه این دو رنج از بین نرود، امکان دستیابی به فردای بهتر وجود نخواهد داشت.
خطاب به مردم وکنشگران داخلی:
• به مردم افغانستان: مردم عزتمند افغانستان میدانیم که همه ی تان دل پرخون از سیاست ناکارآمد افغانستان دارید، از رهگذر سیاستها الیگارشیکی تاوانهای تاریخی زیادی را پرداخت کرده اید، ولی همه باید بدانیم که راه حل قهر با سیاست نیست بلکه بازگشت معنادار به سیاست است، سیاست ورزی باقواعد جدید و کنشگران قابل اعتماد است که میتواند فردای متفاوت را سامان بدهد. سیاست یک حوزه تخصصی است که دانش کاردارد و صرفا یک آزمون و خطای کور نیست که همه چیز در تار توهم شانس و تقدیر گره بخورد. خوب است که در سال جدید نسبت به سرنوشت خود مسئولانه برخورد کنیم. مردم به عنوان مالکان سیاست افغانستان، غیبت تاریخی خود را پایان بخشیده و با حضورمسئولانه شان طرح نو در اندازند.
• به جریانها و احزاب سیاسی: هیج تحول درخشان به صورت اتفاقی رخ نخواهد داد. هرگونه دیگردیسی در سیاست افغانستان محصول برخورد مسئولانه جریانها و کنشگران سیاسی است.
سرآغاز هرگونه تحول امیدبخش برای آینده افغانستان، اعتراف به خطا و پذیرش ناکارآمدی الگوهای دیروز سیاسی افغانستان است. هرگونه تمایل بر پیروی از فرهنگ سیاسی گذشته و تکرار رویه های بحران آفرین دیروز به معنای سرمایه گذاری روی تباهی مردم و ممتنع ساختن امید به فردای بهتر افغانستان است.
• به جامعه دانشگاهی و دیاسپورا: همه میدانیم که در این روزها، جامعه دانشگاهی و قلم بدستان ما، بیش از هر زمانی دیگر انرژی شان را صرف مسایل حاشیه ی می سازند. به جای پرداختن به مسأله اصلی کشور ونجات افغانستان از فروپاشی تمام عیار، مصروف سرگرمیهای ویرانگر چون نفرت پراگنی قومی، سمتی، مذهبی و… هستند. ادبیات سیاسی با تأثیرپذیری از این وضعیت نیز متأسفانه ظرفیت خود را برای دمیدن روح تازه به مناسبات قدرت از دست داده است. خواهش ما از جامعه دانشگاهی، قلم بدستان این است که با درک مسئولیت تاریخی، به مسأله اصلی کشور بپردازند. در غیر آن صورت هرگونه سرگرمی و متأثرشدن از صنایع دلالان قدرت که برای مصون نگه داشتن شان، افکار عمومی را منحرف می سازند، نوع کمک به وضعیت غیر قابل تحمل کنونی است.
• به جوانان و زنان: بدون حضور شما، هیچ «همسویی واقعی» شکل نمیگیرد. سال جدید باید سال شروع حضور واقعی جوانان و زنان در مناسبات راهبردی افغانستان باشد. سال جدید پایان سوی استفاده گری از نام و اعتبار جوانان و زنان باید باشد.
خطاب به همسایگان و شرکای بینالمللی
ما از تعامل مسئولانه استقبال میکنیم: پیوند دادن حمایتها به شاخصهای روشنِ مشارکت شهروندی، حاکمیت قانون و رفع تبعیض بهترین تضمین برای پایداری نتایج است. امنیت مرز و رونق تجارت، منافع مشترک ماست؛ سیاستهای تنبیهی کور که مردم را مجازات میکند، پایدار نیست. نسل جدید افغانستان با باورمندی به اصول و ارزشهای بین المللی، آماده پاسداری از آنها را دارد. مردم افغانستان سزاوار سیاست انسانی مبتنی بر اصول و ارزشهای حقوق بشری سازمان ملل متحد است. امیدواریم که تعامل تاکتیکی شرکای بین المللی با گروههای رادیکال و تروریستها، زمینه نیست انگاری سیاسی و فرهنگی را ببار نیاورد.
تعهد عملی حزب شهروندان افغانستان در سال نو
• برگزاری سلسله کنفرانسهای ملی «آینده افغانستان» برای تولید گفتمان شهروندمحوری، رسیدن به نقشهراه حکمرانی پاسخگو و صلح پایدار در افغانستان
• ایجاد شبکه گفتوگو و پیگیری میان جامعه دانشگاهی، جامعه مدنی و جامعه دیاسپورا برای ایجاد تحرک سیاسی و فعال ساختن افکار عمومی برای ایفای نقش داوری در مناسبات کلان جامعه.
• تداوم نشست تخصصی ماهانه ” گفتمان شهروندی ” با حضور متخصصان و چهره های صاحب سخن.
• تداوم برنامه دیدگاه شهروندی که به صورت هفتگی از طریق ویب سایت حزب نشر می شود.
• تداوم برنامه گفتگوی شهروندی که به صورت سوژه محور با افراد و چهره های صاحب سخن در موضوع مربوطه برگزار شده و با مخاطبین از طریق ویبسایت و صفحات حزب نشر می شود.
در آستانه سال نو، پیام ما این است که هرگونه دیگردیسی نسبت به سیاست افغانستان بدون حضور مردم، توهم و بلکه فریب است.افغانستان زمانی به تحولی معطوف به ثبات میرسد که قواعد بازی سیاسی آن، عادلانه، شفاف و پاسخگو باشد و شهروند در مرکز سیاست قرار گیرد. ما برای این هدف تلاش میکنیم و دست همکاری را به همه نیروهای مسئول در داخل و خارج دراز میکنیم.
با احترام حزب شهروندان افغانستان (ACP)
2025/ 31 /12
Afghanistan Citizens Party