Afghanistan Citizens Party
شاید این مطالب برایتان مفید باشد
نشست گفتمان شهروندی با عنوان «حکومت فراگیر و اصل شهروندی در افغانستان» روز شنبه، بیستم دسامبر، ساعت شش شام به وقت اروپای مرکزی، از طریق پلتفرم گوگلمیت برگزار شد. این برنامه شانزدهمین نشست از سلسلهگفتمانهای شهروندی حزب شهروندان افغانستان بود که با هدف بازخوانی انتقادی مفاهیم بنیادین سیاست، دولت و جامعه در افغانستان راهاندازی شده است.
در این نشست، دو مهمان برنامه، آصف آشنا، فعال سیاسی و پژوهشگر مسائل قدرت و دولت، و شیوای شرق، کنشگر سیاسی و تحلیلگر مسائل شهروندی و عدالت اجتماعی، به بررسی نسبت «حکومت فراگیر» با اصل شهروندی و تکثر اجتماعی در افغانستان پرداختند.
آصف آشنا در بخش نخست، با مروری بر تاریخ مدرنیته و شکلگیری مفهوم شهروندی در غرب، توضیح داد که مفاهیمی چون مشارکت سیاسی، قرارداد اجتماعی، حقوق و آزادیها و برابری حقوق طبیعی، محصول یک پیشینه نظری و عملی طولانی هستند. او تأکید کرد که شهروندی مفهومی وارداتی و سطحی نیست، بلکه بر بستر تحولات فکری و تاریخی عمیق شکل گرفته است. به باور او، افغانستان بهعنوان کشوری از جهان سوم، باید مسئله شهروندی را از زاویه تجربه تاریخی و واقعیتهای خاص خود مورد بحث قرار دهد. آشنا با اشاره به تاریخ سیاسی افغانستان گفت که نظامهای سیاسی در این کشور هیچگاه شهروندمحور نبودهاند و غالباً بر پایه قومیت و روابط قدرت شکل گرفتهاند. به گفته او، تنها در بیست سال اخیر، برای نخستینبار در قانون اساسی، مشروعیت نظام به اراده مردم نسبت داده شد، در حالیکه در نظامهای پیشین حتی اشارهای به اراده شهروندان وجود نداشت. او نتیجه گرفت که افغانستان از نظر تجربه سیاسی، با نوعی عقبماندگی تاریخی مواجه است و برای دستیابی به حقوق اساسی، نیازمند یک روند جدی ملتسازی است که در آن شهروند بهعنوان واحد بنیادین سیاست بهرسمیت شناخته شود.
در ادامه شیوای شرق، به نبود جامعه روشنفکری نهادینه، فقدان ملت به معنای مدرن و نبود رهبران متعهد به الزامات دموکراسی اشاره کرد. او گفت که در تجربه سیاسی افغانستان، دموکراسی و دین اغلب بهعنوان ابزار و نقاب قدرت استفاده شدهاند، نه بهعنوان ارزشها و تعهدات واقعی. به باور او، یکی از چالشهای اساسی، نبود آگاهی عمومی نسبت به حقوق و جایگاه شهروندی است. شیوای شرق تأکید کرد که آگاهی مردم از حق و حقوقشان، پیششرط شکلگیری اراده جمعی، دموکراسی، ملت و در نهایت دولتهای مدرن و توسعهیافته است.
در بخش دوم برنامه، نشست وارد مرحله پرسش و پاسخ شد و شرکتکنندگان پرسشهای خود را درباره امکان تحقق حکومت فراگیر، نسبت آن با حقوق شهروندی، و موانع تاریخی و اجتماعی آن در افغانستان مطرح کردند. این بخش با تبادل نظر تحلیلی میان مهمانان و مخاطبان ادامه یافت و نشست با تأکید بر ضرورت بازاندیشی عمیق در مفهوم حکومت فراگیر و محوریت شهروندی در آینده افغانستان به پایان رسید.